کتاب تخت پروکرستس اثر نسیم نیکولاس طالب، مجموعهای از گزینگویههای کوتاه، عمیق و تأملبرانگیز است که هر کدام زاویهای تازه برای نگاه به زندگی، موفقیت، اندیشه، انسان و ساختارهای اجتماعی ارائه میدهد. عنوان کتاب برگرفته از افسانه یونانی پروکرستس است؛ مردی که مسافران را مجبور میکرد روی تختی با اندازه ثابت بخوابند و اگر قدشان نمیخورد، دست و پا را میبرید یا میکشید تا به اندازه تخت برسند. طالب از این استعاره برای نشان دادن تلاش انسان مدرن برای تطبیق واقعیت با قالبهای از پیشساخته استفاده میکند، نه تطبیق قالب با واقعیت. این کتاب برخلاف آثار مرسوم، فاقد روایت خطی است و از جملات کوتاه و گزیده تشکیل شده که مخاطب را وادار میکند هر سطر را مکث کرده و دربارهاش فکر کند.
نسیم طالب نویسنده و نظریهپرداز لبنانی-آمریکایی، بیشتر با کتابهای «پوست در بازی»، «قوی سیاه»، «پادشکننده» و «فریبخوردهٔ تصادف» شناخته میشود. او در آثارش به نقد قطعیت، توهم دانایی، ساختارهای تحمیلی و اعتماد بیش از حد به سیستمها و نظریههای ساخت بشر میپردازد. کتاب تخت پروکرستس شاید کوچکترین کتاب او باشد، اما یکی از عمیقترین و گزندهترین آنهاست.
1.
Pharmaceutical companies are better at inventing diseases that match existing drugs, rather than inventing drugs to match existing diseases.
شرکتهای داروسازی بیشتر در ساختن بیماریهایی متناسب با داروهای موجود مهارت دارند تا ساختن دارویی برای بیماریهای واقعی.
2.
When we want to do something while unconsciously certain to fail, we seek advice so we can blame someone else for the failure.
وقتی میخواهیم کاری انجام دهیم، در حالی که در ناخودآگاه خود مطمئن به شکست هستیم، به دنبال مشورت میرویم تا بعدتر بتوانیم تقصیر شکست را گردن شخص دیگری بیندازیم.
3.
They will envy you for your success, for your wealth, for your intelligence, for your looks, for your status—but rarely for your wisdom.
مردم برای موفقیت، ثروت، هوش، ظاهر و جایگاهت به تو حسادت میکنند، اما به ندرت برای خردت.
4.
You can only convince people who think they can benefit from being convinced.
شما تنها میتوانید کسانی را متقاعد کنید که فکر میکنند از قانع شدن سودی به دست میآورند.
5.
People focus on role models; it is more effective to find antimodels—people you don’t want to resemble when you grow up.
مردم بر روی الگوها (Role Models) تمرکز میکنند؛ اما مؤثرتر آن است که ضدالگوها (Antimodels) را پیدا کنید، یعنی کسانی که نمیخواهید در بزرگسالی شبیه آنها شوید.
6.
People feel deep anxiety finding out that someone they thought was stupid is actually more intelligent than they are.
وقتی افراد متوجه میشوند کسی که او را احمق میپنداشتند، در واقع باهوشتر از خودشان است، دچار اضطراب عمیقی میشوند.
7.
If someone is making an effort to ignore you, he is not ignoring you.
اگر کسی دارد برای بیمحلی به شما تلاش میکند، در حقیقت در حال نادیدهگرفتن شما نیست.
8.
The difference between slaves in Roman and Ottoman days and today’s employees is that slaves did not need to flatter their boss.
تفاوت بردگان دوران روم و عثمانی با کارمندان امروز این است که بردهها مجبور نبودند چاپلوسی رئیسشان را بکنند.
9.
The natural benefit of cellphones laptops, and other indispensable modern items is the joy one gets finding the object after losing it. Lose your wallet full of credit cards and you will have a chance to have a great day.
فایده ذاتی تلفنهای همراه، لپتاپها و سایر اقلام ضروری مدرن، لذتی است که شخص پس از گم کردن و سپس پیدا کردن دوباره آنها میبرد. کیف پولی پر از کارتهای اعتباری خود را گم کنید و شانس یک روز فوقالعاده را خواهید داشت.
10.
Don’t complain too loud about wrongs done you; you may give ideas to your less imaginative enemies.
در مورد ظلمهایی که در حق شما شده است، بیش از حد بلند شکایت نکنید؛ ممکن است به دشمنان کمتخیل خود ایده بدهید.
در افسانه یونان، پروکستس مسافران را روی تخت آهنی میخواباند؛ اگر کوتاهتر بودند دست و پایشان را میکشید و اگر بلندتر بودند از قدشان کم میکرد. این داستان نمادی از اجبار انسانها به قالبهای از پیشتعیینشده است؛ اینکه بهجای فهم واقعیت، آن را به زور در اندازه دلخواه خود ببریم.
11.
Failure of second-order thinking: he tells you a secret and somehow expects you to keep it, when he just gave you evidence that he can’t keep it himself.
شکست در فکر به عواقب کارها: کسی رازی را به شما میگوید و به طریقی انتظار دارد که شما آن را حفظ کنید، در حالی که همین عملش شاهدی است بر اینکه خودش توانایی حفظ آن را ندارد.
12.
Contra the prevailing belief, “success” isn’t being on top of a hierarchy, it is standing outside all hierarchies.
بر خلاف باور رایج، «موفقیت» در بالای سلسلهمراتب بودن نیست؛ بلکه در بیرون ایستادن از تمام سلسلهمراتبها است.
13.
Those who have nothing to prove never say that they have nothing to prove.
کسانی که چیزی برای اثبات کردن ندارند، هرگز نمیگویند چیزی برای اثبات ندارند.
14.
Upon arriving at the hotel in Dubai, the businessman had a porter carry his luggage; I later saw him lifting free weights in the gym.
تاجری وقتی به هتل در دوبی رسید بارهایش را به پادو سپرد تا حمل کند، اما بعد درحالی او را در باشگاه دیدم که مشغول بلند کردن وزنه بود.
15.
Never buy a product that the owner of the company that makes it doesn’t use, or, in the case of, say, medication, wouldn’t contingently use.
هرگز محصولی را نخرید که صاحب شرکتی که آن را تولید میکند، خودش از آن استفاده نمیکند؛ یا در مورد چیزی مانند دارو، در صورت لزوم حاضر به مصرف آن نیست.
16.
I am rather fed up with those who tell me to be nice and “try to convince” charlatans. The FBI didn’t “try to convince” the Mafia to abandon its activities.
از کسانی که به من میگویند خوب باش و سعی کن شیادان را «قانع کنی» خسته شدهام. افبیآی هرگز سعی نکرد مافیا را قانع کند که فعالیتهایش را کنار بگذارد.
17.
Another marker for charlatans: they don’t voice opinions that can get them in trouble.
یکی دیگر از نشانههای شیادان: آنها هرگز نظراتی را که ممکن است برایشان دردسرساز شود، بیان نمیکنند.
18.
Never take advice from a salesman, or any advice that benefits the advice giver.
هرگز از فروشنده یا از کسی که با نصیحتش منفعتی کسب میکند مشورت نگیر.
19.
Even the cheapest misers can be generous with advice.
حتی خسیسترین افراد هم میتوانند در دادن نصیحت بسیار دست و دلباز باشند.
20.
Life is about early detection of the reversal point beyond which your own belongings (say, a house, country house, car, or business) start owning you.
زندگی تشخیص زودهنگام نقطه برگشتی است که از آن به بعد، داراییهای خودتان (مانند خانه، ویلای خارج شهر، خودرو یا کسبوکار) شروع به مالکیت شما میکنند.
کتاب تخت پروکرستس با زبانی تیز، موجز و فلسفی ما را وادار میکند قالبهای ذهنی رایج درباره زندگی و موفقیت را زیر سؤال ببریم و با حقیقتی کمتر سانسور شده روبهرو شویم. اگر به دنبال کتابی هستید که در چند جمله ذهن را تکان دهد و نگاهتان به جهان را تغییر دهد، این اثر نسیم نیکولاس طالب یکی از بهترین انتخابهاست؛ کتابی که هر بار ورق زدن آن تجربهای تازه و لایهای جدید از فهم را نمایان میسازد.
